تماس 021-56587600

مبلمان شهری و مکانیابی با GIS

مرداد ۲۶, ۱۳۹۵

تسلط همه جانبه رایانه بر زندگی امروز که خود با فناوری اطلاعات و ارتباطات از دور عجین شده است و بخش عمده ای از باورهای پایه ای انسان در خصوص زندگی شهری را متحول کرده است. واقعیت این است که دل مشغولی های حرفه ای این نسل ، علاوه بر فضای حقیقی در ارتباط مستقیم با مفاهیمی همچون چرخه اطلاعات و ارتباطات از دور و فضاهای مجازی و هماهنگی میان دو الزامات فضای واقعی و مجازی تعریف می شود.

وظیفه زیباشناختی یک برنامه ریز شهری در درجه اول عبارت است از تعیین اندازه و جانمایی این وسایل ، به بنحوی که بیشترین لذت بصری را ایجاد کند. یک اصل مفید که در این زمینه کامیلوسیته مطرح کرده است ، این است که مبلمان شهری تا آنجا که ممکن است باید تابع شرایط فضایی پیرامون خود باشد. جل مسائل امروز شهرها به ویژه کلان شهر های کشور های در حال رشد به گشودن درهای حدید جهت ساختن قالب های راهبردی جدید برای دل مشغولی های حرفه ای معماران و شهرسازان وابسته است.

شهر سامانه ای بسیار پیچیده و باز است که با داشتن نیروهای متفاوت و در هم تنیده شده و با تاثیرات متقابل به صورت همزمان به فرم خود در کل و جزئ شکل می دهد. یک سیستم اطلاعات جغرافیایی برای جمع آوری و ذخیره کدن و تجزیه و تحلیل داده هایی استفاده می شود که موقعیت جغرافیایی در آنها یک مشخصه اثلی و مهم به حساب می آید. به عبارت دیگر این سیستم ها برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل کلیه اطلاعاتی که به نحوی با موقعیت جغرافیایی در ارتباط هستند بکار برده می شود. از این سیستم در تمامی موضوعاتی که دارای بعد مکانی هستند یا یک بعد آنها فضاست ، می توان استفاده کرد. در سیستم اطلاعات جغرافیایی ، داده ها به دو گروه فضایی و غیر فضایی تقسیم می شوند. امور فضایی به صورت لایه های اطلاعاتی تهیه می شود که ترکیبی از اطلاعات نقطه ای ، خطی و سطحی است داده های غیر فضایی به صورت جدول آماری و مقادیر کمی و کیفی است. با استفاده از این سیستم می توان لایه های اطلاعاتی متعدد فضایی و اطلاعات گسترده غثر فضایی را با هم ترکیب کرد و یک نقشه نهایی ارائه داد. نقشه ای که هم نمایش فضایی پدیده مورد بررسی است و هم اطلاعات غیر فضایی که توضیفی در مورد آن را عرضه می دارد.

آنچه GIS را از سایر برنامه های کامپیوتری مانند سیستم عای مدیریت اطلاعات و ترسیم و طراحی نقشه متمایز می کند توانایی ترکیب کردن واحد های زمین مرجع است که عملیات نظیر جستجو مکانی و نطباق لایه های مختلفی از داده ها را شامل می شود. با این توانایی می توان لایه های نقشه به منظور تعیین مناطقی که دارای پارامترهای مشخصی هستند تهیه کرد.

مکانیابی مبلمان شهری در حقیقت یافتن فضای مناسبی از هر نظر (کارآیی ، انطباق با محیط ، زیباشناسی و …) برای انواع مبلمان شهری در فضاهای عمومی است مکان گزینی صحیح مبلمان شهری موجب افزایش کارایی و استفاده بهینه از مبلمان شهری و در مقابل مکانیابی نادرست مبلمان شهری سبب کاهش کارآیی و متروک افتادن آن خواهد شد.

در شهر ها معمولا بع انتخاب و جانمایی اجزای مبلمان شهری چندان توجه نمی شود. در این خصوص اندیشه طرح و ندبیر آن طور که باید به کار گرفته نمی شود ، ایده ها بیشتر بر پایه هزینه کمتر ارزیابی کی گردند و مطلوب بودن ، دوام و شایستگی در حاشیه واقع می شوند.

هرگونه نارسایی در طرح و اجرای عناصر ، نه تنها نقض غرض در عملکرد آن است بلکه جانمایی غلط و ترکیب نامناسب وعناصر با یکدیگر و با محیط نیز می تواند ناهنجاری های زیادی را به بار آورد. لذا لازم است اصول زیباشناسی در طراحی و جانمایی رعایت شود.

این سیستم با قابلیت های تحلیلی متنوع در مکان گزینی صحیح و اصولی مبلمان و تلفیق آنها با یکدیگر و با انواع کاربری های شهری کمک شایان توجهی می نمایند. قابلیت های GIS به برنامه ریزان و طراحان مبلمان شهری این امکان را می دهد که بر اساس حریم هر کدام از اجزا مبلمان و کاربری های شهری فضای مناسب استقرار هر یک از مبلمان را یافته و بر اساس ضوابط و معیار های زیبایی شناسی مبلمان شهری را طراحی و مکان گزینی نمایند.

تعیین مناسب مکان های تصب و اسقرار مبلمان شهری باعث می شود تا این وسایل بهتر مورد استفاده قرار گرفته و موجبات آلودگی محیطی را همراه نداشته باشند. در مبحث جانمایی بهینه ، برای هر کدام ار عناصر موارد خاصی مطرح می باشد که در نگاهی عمومی می توان نکاتی چون نرخ تردد و ازدحام مردم ، مقدار دفعات استفاده ، عوامل جوی ، رفتار و عادات استفاده گران ، قابلیت روئت مبلمان ، ابعاد و اندازه مبلمان و محدودیت فضا امکانات نصب تجهیزات ، مسائل امنیتی ، رعایت نکات بهداشتی و غیره را نام برد.

قبل از نصب مبلمان شهری ابتدا باید نیازها و پتانسیل های محدوده را سنجدی و سپس با توجه به نتایج به دست آمده اقدام به مکانیابی مناسب برای هر یک از اجزا مبلمان شهری نمود. پس از مشخص شدن مکان مناسب می توان محصولی هماهنگ با شرایط محیط در آن مکان نصب کرد. مکانیابی صحیح در سطح شهر باعث دسترسی آسان و رفاه حال شهروندان می شود و به تبع آن ارتقا کیفیت محیط شهری را نیز به دنبال خواهد داشت.

سیستم اطلاعات مکانی به عنوان علم و فن مدیریت اطلاعات مکانی مرجع که شامل مجموعه امکانات سخت افزار ، نرم افزار ، اطلاعات جغرافیایی ، الگوریتم های تحلیلی و متخصصان مربوطه می باشد به عنوان یکی از بهترین و کارآمدترین راه حل های مدیریت بهینه اطلاعات محسوب می گردد. این علم و فن آوری ، امکان اخذ ، ذخیره سازی ، بازیابی ، بهنگام سازی ، پردازش ، نمایش و کاربرد اطلاعات مکان مرجع را در قالب یک سیستم اطلاعاتی فراهم ساخته و در طی جتد دهه که از ظهور آن می گذرد ، انقلاب وسیعی را در سطح جهانی پدید آورده است